top of page

Hegemonların Hizmetinde: Bir Hayatta Kalma Stratejisi Olarak Siyonizm

  • avatalayyerebakan
  • 8 May
  • 2 dakikada okunur

Filistin’de yaşanılan insanlık dramı, tarihin ve ulusların zihinlerinde asla silinmeyecektir. İsrail devleti bunu görüyor ve biliyor. Varlıklarının koruyucusu olan emperyal güçlerin her zaman yanlarında olmayacağı ihtimalini göz ardı etmiyorlar. Bunun içindir ki emperyal güçlerle “hizmet odaklı” bir ilişki içerisindeler.

Bir “Sponsor” Arayışı Olarak Başlangıç

Siyonizm, 19. yüzyılın sonunda ortaya çıktığında, arkasında ne bir devlet gücü ne de bir ordu vardı. Filistin’de bir Yahudi devleti kurma projesini hayata geçirmek için mutlaka bir "metropol sponsora", yani dönemin dev imparatorluklarından birinin desteğine ihtiyaç duyuyorlardı. Bu yüzden ilk strateji, büyük güçlerin çıkarlarına hizmet edecek bir "niş"(Not1) alan bulmaktı.

Hareketin kurucusu Theodor Herzl, kapı kapı dolaşarak bu sponsoru aradı. Önce Alman İmparatoru II. Wilhelm’e gitti, hatta Osmanlı İmparatorluğu'nun borçlarını hafifletme karşılığında bir imtiyaz koparmaya çalıştı; ancak bu ilk girişimler sonuçsuz kaldı.

Pazarlık Masasındaki Koz: "Hizmet"

Siyonist liderler, stratejik bir bölgede var olabilmenin yolunun, o bölgeyi yöneten ya da gözü olan devlete somut bir "hizmet" sunmaktan geçtiğini biliyorlardı. Birinci Dünya Savaşı sırasında bu fırsat Chaim Weizmann ile geldi. Weizmann, İngiliz ordusunun patlayıcı üretiminde ihtiyaç duyduğu asetonu üretecek bir yöntem geliştirerek İngiltere’ye büyük bir "hizmet" sundu. Bunun karşılığı ise tarihin akışını değiştiren 1917 Balfour Deklarasyonu oldu. Yani Siyonizm, marjinal bir hareketten uluslararası diplomasinin merkezine, sunduğu bu somut katkılar sayesinde taşındı.

Soğuk Savaş’tan Günümüze: Silah ve Güvenlik Laboratuvarı

Yıllar geçtikçe "sponsorlar" değişti; İngiltere’nin yerini ABD ve Avrupa aldı. Ancak strateji aynı kaldı: Hegemonun bölgedeki "ileri karakolu" veya "güvenilir müttefiki" olmak.

Bugün İsrail, sadece bir devlet değil; aynı zamanda küresel güvenlik sistemine teknoloji ve strateji pazarlayan dev bir yapı haline gelmiş durumda. Kaynaklara göre Filistin, İsrail için bir bakıma askeri ve güvenlik teknolojilerinin gerçek dünya koşullarında denendiği bir "laboratuvar" işlevi görüyor. Burada geliştirilen gözetim sistemleri, insansız hava araçları ve "hibrit savaş" taktikleri, bugün 130’dan fazla ülkeye ihraç ediliyor.

Sonuç Yerine: Güvenlik İhracı ve Güvenlik Devleti

İsrail’in bugün küresel sistemde tuttuğu yer, sadece dini veya ideolojik nedenlere dayanmıyor. İsrail; büyük güçlerin, otoriter rejimlerin ve hatta bazı demokratik devletlerin kendi halklarını veya sınırlarını kontrol etmek için ihtiyaç duyduğu güvenlik yöntemlerini onlara sunuyor.

Bu durumun sadece bir bölgeyi değil, küresel ölçekte "güvenlik devleti" kavramının nasıl normalize edildiğini de gösterdiğini söyleyebiliriz. Siyonizm’in küresel mecburiyeti, hegemonların ihtiyaç duyduğu o demir yumruğu teknolojiyle birleştirip onlara sunmasında yatıyor.


Not1:Kelimenin Türkçedeki tam karşılığı oyuk,girinti gibi anlamlara gelmektedir. uluslararası ilişkiler ve siyaset biliminde ifade ettiği anlam ise daha geniş bir sistem içerisinde belirli bir aktörün özgül bir işlev, rol veya uzmanlık üzerinden varlık kazandığı sınırlı ama stratejik alanı; düzen ya da sistemin işleyişinden ya da örgütlenmesinden kaynaklanan stratejik boşluk  ya da çöküntü alanlarını ifade etmektedir.

Not2:Bu yazıdaki tarihsel ve stratejik analizler Jeff Halper'ın "Hegemonların Hizmetinde: Siyonizmin Küresel Mecburiyeti" başlıklı çalışmasından derlenmiştir.

 
 
 

Son Yazılar

Hepsini Gör
TÜRK SAĞI NEREDE?

Türkiye’de "sağ siyaset" denilince akla sadece seçimler veya partiler gelmez; aslında bu, halkın kendi değerlerini, inancını ve tarihini koruma çabasının bir özetidir. Bugün "Türk sağı nerede?" diye s

 
 
 
Türkiye'de Sol Ne Kadar Sol Ne Kadar Sağdır?

Türkiye’de siyasetin en çok tartışılan ama belki de en az anlaşılan kavramlarından biri "Sol"dur. Türkiye'de sol ne kadar soldur ve ne kadar sağdır?. Bu sorunun peşine düştüğümüzde, karşımıza sadece b

 
 
 

Yorumlar


bottom of page